W skrócie:
- Zelnick twierdzi, że gry nie powodują przemocy, lecz jedynie opowiadają historie o istniejących zjawiskach społecznych.
- GTA od trzech dekad jest w centrum kontrowersji związanych z brutalnością w grach.
- Badania naukowe, m.in. Uniwersytetu Oksfordzkiego, nie wykazały związku między agresją a graniem w brutalne gry.
Powracająca debata o przemocy w grach
Dyskusja na temat wpływu gier na agresję nie jest nowa. Od lat 90. media i politycy oskarżają gry o zachęcanie do przemocy, a GTA często znajduje się w centrum tej debaty. W latach 90. gry takie jak Mortal Kombat i Doom wzbudziły tyle kontrowersji, że doprowadziły do przesłuchań przed amerykańskim Kongresem i powstania systemu ocen ESRB.
W późniejszych latach temat powracał wielokrotnie. W 2019 roku prezydent Donald Trump stwierdził, że gry mogą być odpowiedzialne za masowe strzelaniny, a w 2023 roku prezydent Francji Emmanuel Macron obarczył winą za zamieszki media społecznościowe i gry wideo (później przeprosił za te słowa).
Rozrywka nie tworzy zachowań, rozrywka je odzwierciedla. Daje ludziom możliwość wyrażania emocji, pozwala im przeżywać historie. Teza, że rozrywka kształtuje zachowania, była wielokrotnie testowana i obalana.
GTA od zawsze na celowniku
Seria Grand Theft Auto od początku budziła kontrowersje. GTA 3 (2001) zrewolucjonizowało gry, przechodząc z widoku top-down (z lotu ptaka) do otwartego, trójwymiarowego świata. Gracze mogli wcielić się w przestępcę i swobodnie eksplorować miasto. To przyczyniło się do powstania burzy medialnej.
GTA San Andreas (2004) było celem polityków i organizacji społecznych, którzy zarzucali grze promowanie przestępczości i brutalności. W GTA 5 (2013) najbardziej kontrowersyjna okazała się scena tortur, która wzbudziła dyskusję o granicach w grach wideo.
Mimo kontrowersji, żadne badania nie potwierdziły, że gry wideo prowadzą do wzrostu przemocy. W 2018 roku badacze z Uniwersytetu Oksfordzkiego przeprowadzili szeroko zakrojone badanie, które wykazało, że nie istnieje związek między agresywnym zachowaniem nastolatków a czasem spędzonym przy brutalnych grach wideo.
Czy GTA 6 znów wywoła debatę?
W GTA 6 gracze wcielą się w Lucíę i jej partnera, których historia jest inspirowana Bonnie i Clyde’em. Kojarzący się z Florydą Vice City stanie się tłem dla przestępczej przygody, co zapewne ponownie wzbudzi obawy o wpływ gier na młodych ludzi.
Strauss Zelnick nie martwi się jednak powrotem do debaty o przemocy.
Gry wideo to sztuka. Mają prawo opowiadać historie w taki sposób, jaki uważają za stosowny.
Czy wiesz, że...
GTA było pierwszą grą wideo, która oficjalnie trafiła na wokandę sądu w USA. W 2003 roku prawnik Jack Thompson próbował pozwać Rockstar Games, oskarżając o "zachęcanie do przemocy" po tym, jak młody chłopak zastrzelił policjanta, rzekomo inspirując się grą. Sąd odrzucił pozew, a Thompson później stracił prawo do wykonywania zawodu.
