Call of Duty poza Game Passem? Microsoft rozważa radykalny ruch

Kiedy Xbox ogłaszał, że każda pierwszoligowa gra z jego stajni trafi do Game Passa w dniu premiery, analitycy wieszczyli przewrót w dystrybucji gier, a PlayStation w stresie zastanawiało się, jak zareagować na posunięcie rywala. Brzmiało to jak oferta nie do odrzucenia - płacisz miesięczny abonament i dostajesz wszystko. Microsoft grał ostro i doskonale zdawał sobie z tego sprawę.

Tymczasem ostatnio pojawiły się doniesienia, które wywracają ten sielankowy obraz do góry nogami. Dziennikarz Jez Corden z Windows Central poinformował w podcaście, że według jego źródeł Xbox rozważa wycofanie się z polityki premier Day 1 dla swoich największych hitów. Co więcej, z Game Passa może zniknąć nowe Call of Duty. Corden zaznaczył przy tym wyraźnie, że nie ma stuprocentowej pewności co do tej decyzji. Na razie Microsoft nie wydał w tej sprawie żadnego oficjalnego komunikatu.

Warto jednak odnotować, że nowa szefowa Xboxa sama przyznała publicznie, że Game Pass "stał się zbyt drogi". To pierwszy tego rodzaju sygnał z samego szczytu firmy.

Przyjrzyjmy się cyfrom. Budżet produkcyjny gry pokroju Call of Duty sięga kilkuset milionów dolarów - i to zanim doliczymy marketing, który potrafi podwoić tę kwotę. Żeby taka produkcja się zwróciła w modelu pudełkowym, studio musi sprzedać kilkanaście milionów egzemplarzy w cenie detalicznej. A to nie lada sztuka, która udaje się tylko największym, najlepszym i/lub najsprytniejszym.

W abonamencie ta matematyka przestaje działać. Microsoft nigdy nie ujawnił zasad rozliczania z deweloperami za tytuły w Game Passie, ale logika jest prosta - żaden miesięczny abonament w rozsądnej cenie nie wygeneruje takiego przychodu na grę, jaki daje masowa sprzedaż detaliczna hitu za pełną cenę. Subskrybenci usług takich, jak Game Pass czy PlayStation Plus, płacą raz, a potem grają w dziesiątki tytułów. W efekcie przychód dla twórców rozmywa się po całym katalogu.

Model subskrypcyjny działa znakomicie dla gier niezależnych o budżetach do kilku milionów dolarów. Studio dostaje jednorazową opłatę za umieszczenie tytułu w katalogu, a potem dociera do publiczności, która inaczej nawet nie zwróciłaby uwagi na jego twórczość. Dla małego dewelopera to uczciwy interes.

Ale weź ten sam model i przyłóż go do Activision Blizzard - i natychmiast zaczniesz dostrzegać absurd. Call of Duty to seria, która w szczytowych odsłonach sprzedaje się w kilkanastu-kilkudziesięciu milionach egzemplarzy - każdy po cenie detalicznej, z edycjami kolekcjonerskimi, DLC i battle passami na dokładkę. Łączne przychody z jednej odsłony, wliczając mikrotransakcje i battle pasy, potrafią przekroczyć miliard dolarów. Pakowanie takiego produktu do miesięcznej subskrypcji to trochę tak, jakby Rolex zaczął dołączać zegarki w zestawach z kawą w Starbucksie.

Paradoks polega na tym, że Call of Duty: Black Ops 6 - pierwsza odsłona serii dostępna w Game Passie od dnia premiery - była bezsprzecznym sukcesem i ustanowiła rekordy platformy. Problem w tym, że gra jest tak ogromna, że według Cordena dosłownie "wysysa" budżet przeznaczony na Game Pass, ograniczając środki dostępne dla innych produkcji w katalogu.

Microsoft kupił Activision Blizzard za 68,7 miliarda dolarów w momencie ogłoszenia transakcji, a finalna cena zamknięcia wyniosła ok. 75,4 miliarda dolarów (blisko 275 miliardów złotych według obecnego kursu). To największa akwizycja w historii branży gier i jedna z największych w dziejach branży rozrywkowej ogółem. Sens tej transakcji opierał się w dużej mierze na założeniu, że Call of Duty będzie magnesem przyciągającym subskrybentów do Game Passa. Teraz okazuje się, że ten magnes może nie trafić do abonamentu - a przynajmniej nie, tak jak zapowiadano, od razu na premierę.

Xbox przez lata kreował narrację o demokratyzacji gier. "Netflix dla gier" - fraza powtarzana przez działy PR w kółko, aż stała się faktem. Dostęp do setek gier za jedną cenę, bez żadnych dopłat i kruczków.

Problem w tym, że Netflix produkuje seriale za kilkadziesiąt milionów dolarów odcinek i zarabia na tym, bo ma 325 milionów subskrybentów na całym świecie. Game Pass osiągnął w 2026 roku około 40 milionów aktywnych abonentów - wzrost w stosunku do 34 milionów odnotowanych na początku 2024 roku, ale wciąż przy kosztach produkcji gier AAA, które rosną z każdą generacją sprzętu, arytmetyka jest okrutna.

Microsoft od miesięcy podnosi przy tym ceny Game Passa. Wprowadził też nowy, tańszy plan Standard - ale bez gier w dniu premiery. To znaczący sygnał: firma sama oddziela już dostęp Day 1 od podstawowej oferty abonamentowej. Najtańszy wariant z dostępem do gier i premier na konsoli kosztuje w Polsce 55 złotych miesięcznie (wcześniej 40 zł). Xbox Game Pass Ultimate - z dostępem na PC, konsolę i chmurę - to już 115 złotych. Wciąż mniej niż detaliczna cena jednej gry AAA, ale to już jednak nieco gorsza oferta, niż na samym początku.

Xbox przez lata przejmował studia - Bethesdę, Obsidian, Ninja Theory, Double Fine - i każdemu obiecywał to samo: wasze gry trafią do Game Passa, dotrą do milionów graczy, a budżety na kolejne produkcje się znajdą.

Redfall od Arkane Austin to najlepszy przykład skutków tej obietnicy. Studio znane z Prey i Dishonored zostało zaprzęgnięte do produkcji sieciowego shootera, bo taki typ gry pasował do logiki Game Passa (ciągłe zaangażowanie, regularne aktualizacje, dochody rozciągnięte w czasie). Gra okazała się katastrofą, a studio zamknięto. A takich historii było - i będzie - więcej.

Gdy pojawiają się sygnały, że Microsoft może zmienić kierunek i nie gwarantować już, że każda gra AAA znajdzie miejsce w abonamencie, studia muszą na nowo odpowiedzieć sobie na pytanie, co produkują i dla kogo. Zmiana strategii dystrybucyjnej to dla deweloperów kluczowa kwestia, która ma bezpośredni wpływ na decyzje projektowe, na przykład na to, czy gra jest tworzona jako jednorazowe doświadczenie single-player, czy jako sieciówka zachęcająca do regularnych powrotów.

Przez kilka lat Microsoft trzymał się jednej z najmocniejszych obietnic w historii branży gier wideo: nie musisz wybierać, nie musisz płacić za każdą grę z osobna, my damy ci wszystko za miesięczną, rozsądną opłatą. Gracze w tę obietnicę uwierzyli. Zresztą trudno było nie uwierzyć, skoro to się po prostu działo. I tysiące subskrybentów (dziesiątki tysięcy, setki?) trzymało Game Passa właśnie dla Day 1 przy każdym wielkim tytule.

Teraz ta obietnica może przechodzić powoli do przeszłości. I trudno przewidzieć, co Xbox zaproponuje w zamian. Może tańsze wersje próbne gier AAA w abonamencie? Może dostęp odłożony o kilka miesięcy od premiery? Może hybryda, w której jedne tytuły trafiają Day 1, a inne już nie?

Może Microsoft stworzy nowy atrakcyjny model, niemniej żaden nie będzie aż tak dobry, jak pierwotna obietnica. Bo pierwotna obietnica była po prostu zbyt piękna, aby dało się ją utrzymać.